Κάπαρη: Μια υπερτροφή που δεν πρέπει να λείπει από τη διατροφή σου

Η κάπαρη ανήκει στην οικογένεια των Καππαριδών, είναι ένας τρυφερός καρπός, ενώ φύεται σε μορφή πολυετούς θάμνου που δεν ξεπερνά το ένα μέτρο ύψος. Γνωστή από την αρχαιότητα καθώς θεωρούσαν ότι διαθέτει θεραπευτικές αλλά και μαγικές ιδιότητες, καθώς ο αρχαίος γιατρός Διοσκουρίδης συνιστούσε τα φύλλα και τη ρίζα του φυτού για να εξαφανίζονται τα πρηξίματα. Η κάπαρη είναι γνωστή για την χρήση της στην μαγειρική, ενώ διαθέτει μια έντονη πικάντικη γεύση και με την προσθήκη οξύτητας προσδίδει ένα περίεργο άρωμα και αλμυρότητα σε φαγητά, όπως σάλτσες για ζυμαρικά, πίτσα, ψάρια, κρέατα και σαλάτες. Στην πραγματικότητα, η έντονη γεύση της κάπαρης προέρχεται από το σιναπέλαιο (έλαιο μουστάρδας). Πέραν από την χρήση της όλα τα μέρη του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για ιατρικούς σκοπούς.

Θρεπτικές Ουσίες

Το μπουμπούκι της κάππαρης διαθέτει ελάχιστες θερμίδες αλλά είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά όπως είναι τα αντιοξειδωτικά και οι βιταμίνες. Ενώ η περιεκτικότητα της σε ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο και νάτριο είναι υψηλή. Οι σπόροι της κάπαρης περιέχουν λιπαρά οξέα τα οποία είναι ευεργετικά για τον οργανισμό. Ενώ σύμφωνα με χημική ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο «European Food Research» το 2000, η κάπαρη είναι πλούσια στα φλαβονοειδή της κερκετίνης και καμφερόλης.
Στην αγιουρβεδική ιατρική, επισημαίνεται ότι η κάπαρη προστατεύει το συκώτι και βοηθά στην καλύτερη λειτουργία του. Πράγματι, η κάπαρη θεωρείται πως λειτουργεί ως ένα ήπιο διουρητικό βότανο που συμβάλλει στην αποβολή των περίσσιων υγρών τα οποία κατακρατά ο οργανισμός μας (π.χ. πριν την έμμηνο ρύση), έτσι έχουμε την απομάκρυνση όλων των τοξινών που μπορεί να υπάρχουν στον οργανισμό μας, μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα απολυμαντικό των νεφρών. Ακόμη περισσότερο όμως, η κάπαρη πιστεύεται ότι ανακουφίζει από τον πόνο, ενδεχομένως λόγω της ισχυρής αντιφλεγμονώδους δράσης της. Επιπλέον, θεωρείται ένα φυτό με αντιοξειδωτική δράση, που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, διεγείρει την κυκλοφορία του αίματος και τονώνει την αναπνευστική λειτουργία. Γνωστή είναι και η χρήση του φυτού σε περιπτώσεις όπως είναι στα τσιμπήματα από σφήκες και στα δαγκώματα φιδιών.

ΚΑΠΑΡΗ ΤΗΝΟΥ SUPERFOODS

Αλάδωτο πιλάφι με ελιές και κάπαρη

Υλικά:

• 1,5 φλιτζάνι πιλάφι

• 1 φλιτζάνι ελιές πράσινες

• 2 κουταλιές της σούπας κάπαρη

• 1 κόκκινη πιπεριά

• 1 μεγάλο κρεμμύδι

• 1 σκελίδα σκόρδο

• Μαϊντανό

• Αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση:

 Βάζουμε στο μπλέντερ ή σε μηχάνημα τύπου μούλτι τον μαϊντανό, κρεμμύδι, σκόρδο και τα ψιλοκόβουμε. Τσιγαρίζουμε σε αντικολλητικό σκεύος, προσθέτουμε 3 φλιτζάνια ζεστό νερό, την πιπεριά αφού πρώτα την έχουμε ψιλοκόψει,  τις πράσινες ελιές αφού τους έχουμε αφαιρέσει πρώτα τα κουκούτσια –εκτός και αν χρησιμοποιήσουμε πράσινες γεμιστές με πιπεριά ή αμύγδαλο-, την κάπαρη και όσο αλατοπίπερο μας πάει στη γεύση μας. Βράζουμε το πιλάφι σε χαμηλή φωτιά για 15 λεπτά. Σβήνουμε και αφήνουμε το πιλάφι σκεπασμένο να πιεί τα υγρά του.

ΚΑΠΑΡΗ ΤΗΝΟΥ SUPERFOODS

Όμορφη σε όλα της η κάπαρη

Κοιτάξτε με περισσότερη συμπάθεια και τρυφερότητα και τις δύο εκδοχές του ασυναγώνιστου αυτού φυτού που ξεπηδάει από τις πέτρες και τα βράχια της νησιωτικής, κυρίως, χώρας μας. Τόσο τα πρώιμα λουλουδιασμένα του βλαστάρια, όσο και τις ζουμερές, πρασινωπές μπαλίτσες, στο τελευταίο πλέον στάδιο της ακμής τους, που -κατάλληλα συντηρημένες από εμάς νοστιμεύουν τις πιο πολλές ετοιμασίες μας για το καθημερινό, αλλά και το εορταστικό μας τραπέζι. Κι έτσι -πού ξέρετε;- μπορεί η ομορφιά των μαγειρεμάτων μας με κάπαρη ν’ αποδειχθεί εξίσου συγκλονιστική με τ’ άνθη που στεφανώνουν στο ξεκίνημα την αναγέννηση της αειφόρου αυτής άγριας βλάστησης. Δείτε το παρακάτω εξαιρετικό βίντεο:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     ΚΑΠΑΡΗ ΤΗΝΟΥ SUPERFOODS

Νηστίσιμη μακαρονάδα με γαρίδες, κολοκυθάκια και κάπαρη

Υλικά:
4 μερίδες σπαγγέτι ή λιγκουίνι
20-25 γαρίδες μεσαίου μεγέθους
2 κολοκυθάκια κομμένα σε πολύ λεπτές φέτες
2 κουτ. σούπας κάπαρη
1 φλιτζ. ζωμός λαχανικών
1/3 φλιτζ. μπύρα
1 κουτ. σούπας (γεμάτη) μουστάρδα
1 κουτ. σούπας ψιλοκομμένο μαϊντανό ή άνιθο
ελαιόλαδο για σοτάρισμα

Εκτέλεση:

Βράζετε τα ζυμαρικά με άφθονο αλατισμένο νερό και τα διατηρείτε ζεστά.
Σε ένα μεγάλο τηγάνι, ζεσταίνετε το ελαιόλαδο και σοτάρετε τα κολοκυθάκια για 1'-2'.
Προσθέτετε τις γαρίδες και σοτάρετε για 1' ακόμα.
Σβήνετε με την μπίρα και, μόλις εξατμιστεί το αλκοόλ, ρίχνετε τον ζωμό των λαχανικών, τη μουστάρδα, τον μαϊντανό και αλατοπίπερο. Αφήνετε να βράσει για 2'-3' σε δυνατή φωτιά και το τελευταίο λεπτό προσθέτετε την κάπαρη.
Περιχύνετε τα ζυμαρικά με το περιεχόμενο του τηγανιού και ανακατεύετε καλά.
Μοιράζετε σε πιάτα και σερβίρετε με μπόλικο φρεσκοτριμμένο πιπέρι.
Tip1: Ο ζωμός λαχανικών μπορεί να είναι σπιτικός ή 1 κύβος λαχανικών διαλυμένος μέσα σε 1 φλιτζ. νερό. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να προσέξετε το αλάτι, αν ο ζωμός σας είναι αλατισμένος.
Tip2: Αν δεν νηστεύετε, μπορείτε να προσθέσετε και 2 κουτ. σούπας τυρί κρέμα στο τηγάνι με τον ζωμό, προτού περιχύσετε το μείγμα στα μακαρόνια.
Tip3: Αν η κάπαρη που χρησιμοποιείτε είναι αλμυρή, θα πρέπει να την ξεβγάλετε μερικές φορές με νερό, προτού την ρίξετε στο τηγάνι. Αλλιώς, το φαγητό σας θα είναι πολύ αλμυρό.

ΚΑΠΑΡΗ ΤΗΝΟΥ SUPERFOODS

Ευεργετική η κάπαρη για τον οργανισμό

Σύμφωνα με άρθρο, το οποίο δημοσιεύθηκε το 2010 στην επιστημονική επιθεώρηση «Biochemical and Biophysical Research Communications» (τεύχος 398, σελίδες 74-78), υπάρχει μια φυτική ουσία που αναστέλλει την ενεργότητα του HIF-1 σε κύτταρα ηπατοκαρκινώματος. Αποτέλεσμα της αναστολής ήταν τα καρκινικά κύτταρα να μην μπορούν να επιβιώσουν σε συνθήκες υποξίας.
Η ουσία αυτή ονομάζεται καμπφερόλη (kaempferol) και εντοπίζεται σε λαχανικά όπως η κάππαρη, το μπρόκολο, το πράσο και το σπανάκι.

 Έχοντας διαπιστώσει την υπό όρους αντικαρκινική δράση της καμπφερόλης, Έλληνες ερευνητές δοκίμασαν να τη χρησιμοποιήσουν και στην περίπτωση της έκτοπης συσσώρευσης λίπους. Διαπίστωσαν ότι η δράση της στην αναστολή του HIF-1 είχε όντως το αναμενόμενο αποτέλεσμα, κάτι που αυξάνει τις ελπίδες τους για την ανάπτυξη φαρμακευτικής αγωγής για το λιπώδες ήπαρ:
«Η παρεμπόδιση της κυτταρικής “παχυσαρκίας” μέσω της χορήγησης ενός φυσικού φλαβονοειδούς μάς δίνει ελπίδες ότι τα αποτελέσματά μας θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων κατά των παθολογικών επιπτώσεων της παχυσαρκίας ή άλλων διαταραχών που προκαλούν μειωμένη οξυγόνωση» σημειώνει ο έλληνας ερευνητής.
Το γονίδιο HIF1 δημιουργεί υποξία, δηλαδή έλλειψη οξυγόνου χαρακτηριστικό όλων των καρκίνων. Η κάπαρη δίνει το περισσότερο οξυγόνο στον οργανισμό.

ΚΑΠΑΡΗ ΤΗΝΟΥ SUPERFOODS

Σαρδέλες φουρνιστές µε κάπαρη και µουστάρδα

Υλικά:

500 γρ. σαρδέλες, καθαρισµένες
3 κ. σ. κάπαρη, στραγγισµένη και κοµµένη 

2 κ. σ. µουστάρδα
¼ φλ. ξίδι balsamico
αλάτι, λίγη ρίγανη
λίγο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο

Εκτέλεση:

Αλατίζουµε καλά τις σαρδέλες και τις απλώνουµε σε ένα ταψάκι αφού πρώτα περιχύσουµε ελάχιστο ελαιόλαδο στη βάση του. Τοποθετούµε όλα τα υλικά, εκτός από την κάπαρη, σε ένα multi και χτυπάµε καλά µέχρι να οµογενοποιηθούν. Τέλος, προσθέτουµε και την κάπαρη και ανακατεύουµε ελαφρά µε ένα κουτάλι. Περιχύνουµε τις σαρδέλες µε το µίγµα και ψήνουµε στον φούρνο για 15’ στους 190οC.

ΚΑΠΑΡΗ ΤΗΝΟΥ SUPERFOODS

Που ευδοκιμεί η κάπαρη ;

Η κάπαρη είναι ίσως το περισσότερο ξηροφυτικό φυτό της Μεσογείου που μπορεί να αξιοποιήσει εδάφη που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν άλλα φυτά. Η κάπαρη καταφέρνει και ευδοκιμεί σε αργιλώδη, αμμώδη, πετρώδη, χαλικώδη εδάφη με καλή αποστράγγιση, σχεδόν μηδενικές ανάγκες ποτίσματος και λιγότερο από 1% οργανική ύλη. Ξερικές και ημιξερικές περιοχές με έντονη ηλιοφάνεια αποτελούν το ιδανικότερο περιβάλλον για την κάπαρη. Προτιμά ευάερες περιοχές προστατευμένες όμως από τις δυνατές ριπές του ανέμου.

Είναι ανθεκτικό στην αλατότητα αφού έχει παρατηρηθεί να ευημερεί σε παραθαλάσσιες περιοχές και σε περιοχές με μεγάλο εύρος pΗ(6-9).  Τα φυτά ευδοκιμούν σε περιοχές με τουλάχιστον 350 mm ετήσια βροχόπτωση, ενώ ανέχεται θερμοκρασίες μεταξύ -4οC - 42Οc. Η βλάστηση της κάπαρης δημιουργεί ένα είδος εδαφοκάλυψης που διατηρεί την υγρασία γύρω της. Φύεται ελεύθερα στη φύση ανάμεσα σε ξερολιθιές ,τοίχους ή βράχους. Δίνει την εντύπωση ότι μπορεί να φυτρώσει οπουδήποτε, στην πραγματικότητα όμως η ίδια επιλέγει με πολύ αυστηρά κριτήρια το μέρος.

ΚΑΠΑΡΗ ΤΗΝΟΥ SUPERFOODS